Bir SaaS ürününü sıfırdan pazara hazırlamak: Rota

Rota, Ege, Akdeniz ve Marmara kıyıları ile Yunan adaları arasında seyreden tekneler için bir demirleme ve marina rehberi. Fikirden pazara hazır ürüne kadar tüm aşamalarını biz yürüttük: veri kümesi, coğrafi analiz, abonelik altyapısı, arayüz ve hukuki çerçeve.

Bu vakayı seçmemizin sebebi, tek bir projede sekiz hizmetimizden dördünün aynı anda çalışması: SaaS, web yazılım, e-ticaret/ödeme ve hukuk danışmanlığı.

Problem

Bu sularda seyreden bir kaptanın elindeki seçenekler ya global cruising rehberleriydi ya da dağınık forum bilgisi. Üç somut boşluk vardı:

Türk kıyıları ve Yunan adaları aynı haritada değildi. Bodrum'dan Kos'a geçen bir tekne uygulama değiştirmek zorunda kalıyordu; oysa bu iki kıyı tek bir seyir bölgesi.
Türkçe yoktu. Arayüz de destek de çeviri yoluyla geliyordu.
Ödeme sürtünmeliydi. Yurt dışı abonelikte kart komisyonu ve başarısız ödeme sık karşılaşılan bir sorun.

Ama asıl boşluk bilgi tarafındaydı: bir koya demir atmadan önce kaptanın bilmesi gereken şey zemin, derinlik ve rüzgârın hangi yönden içeri girdiği. Bu, mevcut kaynaklarda ya hiç yoktu ya da anlatı halinde dağınıktı.

Ne yaptık

Veri kümesini kurduk. 700'e yakın marina ve demirleme noktası, 300'ü aşkın restoran ve gezi noktası — Türk kıyıları ve Yunan adaları birlikte, tek veri modelinde. Güncel sayılar rotamarin.com ana sayfasında canlı olarak duruyor; veri büyüdükçe orada artıyor. Bu sayfaya sabit rakam yazmıyoruz, çünkü sabit yazılan sayaçların sessizce eskidiğini bu projede bizzat yaşadık — ana sayfadaki sayaç da bu yüzden veritabanından canlı çekiliyor.

Korunak analizini hesaplanabilir hale getirdik. En çok emek verdiğimiz kısım bu. Her koy için 16 ayrı yöne ışın gönderip kıyı çizgisiyle kesişimini ölçüyoruz; böylece koyun hangi yönden korunaklı olduğu ve rüzgârın o yönde kaç mil engelsiz geldiği sayısal olarak çıkıyor.

Bunun önemi şu: "kuzeye açık" gibi bir ifade kaptana yeterli bilgi vermez. Rüzgârın 2 mil mi yoksa 40 mil mi engelsiz geldiği, aynı yönde çok farklı iki deniz durumu demektir. Anlatıyı ölçüme çevirdik.

Ürünü mağazasız dağıtılabilir yaptık. Telefona uygulama gibi kuruluyor, tam ekran açılıyor; mağaza onayı ve güncelleme bekleme derdi yok. Denizde bağlantı zayıfken de çalışması gereken bir ürün için bu bilinçli bir mimari tercihti.

Abonelik ve ödeme altyapısını kurduk. Aylık ve yıllık plan, TL ile ödeme, yenileme ve iptal akışları.

Hukuki çerçeveyi ürünün parçası olarak kurduk. Gizlilik politikası, kullanım şartları, mesafeli satış sözleşmesi ve veri lisansı bildirimi. Bunlar sona eklenen metinler değil; abonelik akışının, veri saklamanın ve iptal davranışının nasıl çalışacağını belirleyen kararlardı.

Öne çıkan iki karar

Ücretsiz ile ücretli arasındaki sınırı nereye koyduk. Canlı rüzgâr ve dalga verisi herkese açık; koyları keşfetmek, seyir defteri tutmak ve topluluk notlarını okumak ücretsiz. Premium'a koyduğumuz şey, üretmesi gerçekten maliyetli olan kısım: 16 yönlü korunak analizi, derinlik ve zemin bilgisi, marina detayları.

Bu ayrımı "ne kadarını kapatırsak o kadar iyi" diye değil, "hangi kısım gerçekten bizim ürettiğimiz değer" diye yaptık. Ücretsiz katman ürünü denemeye yetiyor.

Veri lisansını bir ürün kararına çevirdik. Rota'nın yer verisi büyük ölçüde OpenStreetMap'ten geliyor ve OSM, ODbL lisansıyla dağıtılıyor. Bu lisansın share-alike şartı var: türetilmiş bir veritabanını kamuya sunuyorsanız, o veritabanını da aynı lisansla erişilebilir kılmanız gerekiyor.

İlk bakışta bu, abonelik modeliyle çelişiyor görünür — "veriyi açmak zorundaysak ne satacağız?"

Ayrımı şuraya koyduk: türetilmiş yer veritabanı ile bizim hesapladığımız analiz aynı şey değil.

OSM'den türettiğimiz yer kayıtlarını — ad, tür, konum, ülke — ODbL ile indirilebilir hale getirdik. Yükümlülük karşılandı, üstelik gönülsüzce değil: dönüştürme betiğini de talep üzerine paylaşıyoruz.
16 yönlü korunak analizi ise OSM verisinden türetilmiş bir veritabanı değil, kıyı geometrisi üzerinde bizim yaptığımız ayrı bir hesaplama. O dosyanın dışında kalıyor ve Premium'un içeriğini oluşturuyor.

Sonuç: lisansa harfiyen uyulurken ürünün satılabilir değeri korundu. Bu ayrım veri ve lisans sayfasında kamuya açık şekilde yazılı.

Bu kararı yayına çıkmadan önce vermek ile sonradan vermek arasında ciddi fark var. Sonraya kalsaydı ya lisans ihlali riski taşınacak ya da fiyatlandırma modeli baştan kurgulanacaktı.

Kendi hizmet sayfamızda "hukuki çerçeve baştan kurulur" diye yazıyoruz. Rota, bunun ne demek olduğunun somut örneği.

Durum

Ürün yayında ve ücretsiz katman kullanılabilir durumda; Premium abonelik satışa hazırlık aşamasında. Aylık ₺99, yıllık ₺990.

Satış başladıktan sonra bu sayfaya gerçek kullanım ve dönüşüm verisi eklenecek. Şu an elimizde olmayan rakamları buraya yazmıyoruz.

Bu projede kullanılan hizmetler

SaaS · Web Tasarım & Yazılım · E-Ticaret · Hukuk Danışmanlığı